Derler ki Kars'ta Alagül, kışın en sert yerinde açarmış. Kar toprağın üzerini örter, ayaz taşları çatlatır, geceleri insanın nefesi havada asılı kalırmış. Başka hiçbir çiçek o soğuğa dayanamazken Alagül, buzun altında sessizce kendi zamanını beklermiş. Sonra bir sabah, karların arasından başını çıkarırmış.
Rengi de başka güllere benzemez. Kırmızıya çalar ama tam kırmızı değildir, sarıya yaklaşır ama sarı da sayılmazmış. Güneş vurduğunda rengi değişir. Uzaktan bakıldığında çiçekten çok, külün altında kalmış küçük bir ateşe benzermiş.
Kars'ın yaşlıları Alagül'ü bir çiçek olarak anlatmaz. Onlara göre Alagül, hayatın en sert tarafını görmüş kadınların adıymış. Yalnız kalmış, kaybetmiş, korkmuş ama yine de ayağa kalkmış kadınların. Kendisi üşürken başkasının üzerine örtü örten, kendi yarasını saklayıp başkasının yarasını saran kadınların.
Ve Kars'ta hâlâ bir rivayet dolaşırmış: Bir kadın, hayatı boyunca kendisini korumayı öğrenmişse, ona Alagül derler. Kimseye yaslanmıyorsa, korktuğunu göstermiyorsa, canı yandığında bile geri adım atmıyorsa ve bütün bunlara rağmen içinde hâlâ bir parça sıcaklık taşıyorsa işte o kadın, cehennemde açan Alagülmüş.